توصیف و لحظه پردازی در داستان

توصیف در داستان

توصیف در داستان

فرض کنید شما به یک سفر رفته‌اید و به دوستتان قول داده‌اید از مکان‌هایی که می‌روید و لذت می‌برید برای او نامه بنویسید. شما به دریا می‌روید. وقتی می‌خواهید برای دوستتان نامه بنویسید فقط از ساحل و دریا نمی‌نویسید. بلکه از آنچه دیده‌اید و درک کرده‌اید نیز می‌نویسید. نرمی شن‌ها، زیبایی موج‌ها، صدف‌هایی که در ساحل هستند، مزه اب دریا، زیبایی غروب و..

"هوا گرم بود. در امتداد آبی بیکران دریا ساحل شنی زیبایی بود. ساحل پر از صدف‌های کوچک و بزرگی بود که آب با خود به آنجا آورده بود و ..."

لحظه پردازی در داستان

در واقع شما به گونه‌ای دریا را توصیف می‌کنید که وقتی دوستتان آن را می‌خواند، می‌تواند همه چیز را مجسم کند، به طوری که انگار آنجا بوده است. بسیار پیش آمده وقتی داستانی را می‌خوانیم، مکان‌ها به نظرمان اشنا می‌آیند، رنگ‌ها را همان طور که نویسنده توصیف کرده میبینم. هر جمله و هر قسمت متن را درک و احساس می‌کنیم. این همان توصیف در داستان است. نویسنده هر آنچه را دیده و درک کرده می‌نویسد. شما نیز باید در نوشتن به همین صورت عمل کنید. باید به گونه‌ای آنچه را که دیده‌اید و درک کرده‌اید را توصیف کنید، که خواننده نیز بتواند درک کند. اگر از چیزی ترسیده‎اید، خواننده نیز آن ترس را درک کند، اگر از موضوعی اندوهگین شده‌اید، خواننده نیز غمگین شود، اگر از مکانی لذت برده‌اید، خواننده هم بتواند آن را مجسم کند و لذت ببرد.

برای نوشتن یک توضیف خوب نیاز دارید که خوب ببینید و خوب درک کنید، تا بتوانید خوب بنویسید. در توصیف شما می‌توانید عینا چیزی را که دیده‌اید بنویسید و یا قوه ادراک و آنچه در ذهنتان هست را نیز به آن اضافه کنید.

لحظه پردازی در داستان

توصیف مکان در داستان

همانطور که خواندید در توصیف، نویسنده سعی می‌کند به صورتی بنویسد که آنچه دیده و درک کرده را به خواننده انتقال دهد. در توصیف نویسنده تصاویر ثابت را به خواننده نشان می‌دهد. وقتی نویسنده می‌خواهد تصاویر متحرک را  به خواننده ارائه بدهد از فن لحظه پردازی استفاده می‌کند. در توصیف شکل اشیا، قیافه شخصیت‌ها، احساسات، مکان اشیا و حالت قرار گرفتن آنها و غیره نوشته می‌شود. اما در لحظه پردازی، عملی که شخصیت‌ها انجام می‌دهند، رفتار آنها و همچنین حرکت اشیا را به خواننده نشان می‌دهد.

اگر بخواهید در مثال بالا از فن لحظه پردازی استفاده کنید، شما آنچه که انجام داده‌اید و حرف‌هایی که زده اید را نیز می‌نویسید.

"در ساحل قدم می‌زدم، گاهی پاهایم در شن‌های نرم فرو می‌رفت. کودکان دو دسته شده بودند. دسته‌ای خانه‌های شنی می‌ساختند و دسته دیگر در پیدا کردن صدف‌های بزرگ در رقابت بودند. به دریا نزدیک‌تر شدم. آی به پاهایم می‌خورد و مثل اینکه ترسیده باشد، به سرعت برمی‌گشت. صدای مسافرانی که با شور و شوق سوار قایق‌های تفریحی می‌شدند به گوش می‌رسید. تعدادی از ترس افتادن در آب جیغ می‌زدند و بعضی از آنها با صدای خنده بلندی سوار می‌شدند."

در توصیف داستان متوقف می‌شود تا نویسنده آنچه را میبیند به ما نیز نشان دهد. اما در لحظه پردازی یا صحنه پردازی همانطور که داستان پیش می‌رود، گفتگوها و رفتارها نیز نوشته می‌شوند.

برای مثال اگر بنویسیم گل‌های باغچه زیبا بود، از فن توصیف استفاده کرده‌ایم، چون داریم یک تصویر ثابت را تشان می‌دهیم. و اگر بنویسیم علی در باغچه گل‌های رز می‌کارد، از فن لحظه پردازی استفاده کرده‌ایم، چون آن یک عمل است که ما آن را به خواننده ارائه می‌دهیم.

تمرین:

توصیف و لحظه پردازی در داستان

به یک مکان مانند پارک بروید و روی یک صندلی بنشینید. سپس هر آنچه را که میبیند و می‌شنوید و یا اتفاق می‌افتد را بنویسید. سپس نوشته خود را بخوانید و مشخص کنید کدام جمله توصیف است و کدام لحظه پردازی. برای تقویت نوشته خود از همه چیز بنوسید. آنچه که میبینید، گفتگوها، حرکات، اشیا ثابت و....، درباره همه چیز بنویسید.

Rating: 3.7/5. From 3 votes.
Please wait...